Interstellar’daki uzay fiziği kafanızı mı karıştırdı?

Interstellar’daki uzay fiziği kafanızı mı karıştırdı?


An Interstellar mess.Normal. Genel fizik kurallarının şööyle bir üzerinden geçildiği, fizik tarihinin ise Arşimet’in ‘Evreka’sı ve Newton’ın doğru olmayan elma hikayesi gibi magazinel bilgilerden öte anlatılmadığı müthiş okul müfredatıyla bir yere kadar. Kuruluş amacı bilim adamı yetiştirmek olan (!?!) devlet fen liselerinden birinde okurken e=mc2 denklemini sınıftaki florasanın yaydığı ışıkla tahayyül etmeye çalışıp, olayın evren ile bağlantısını görmek için mühendislik fakültesini beklemem bir tesadüf değil. Yani yalnız değilsiniz, sakin olun ve okumaya devam edin.

Hafta sonu Interstellar/Yıldızlararası’nı izledim. Film hakkında öznel bir yorum yapmayacağım. Beni filmle ilgili heyecanlandıran durum, film sonrası salondan çıkan insanların filmdeki bilimsel içerikle ilgili birbirlerine sordukları meraklı sorulardı. Hafta sonu 96 bin küsür seyircinin filmi izlediğini düşünürsek, şu anda ülkede güzel bir azınlığın evrenin sırlarına olan merakı sıcak demektir. Bu azınlık içinden bir kısım !f’çi meraklarının üzerine gitmek isterse diye, bilimsel altyapı gerektirmeden okunabilecek, kısa bir okuma listesi hazırlayalım dedik. İnanıyoruz ki evrenin kurallarını ne kadar çok öğrenirsek egomuzu o kadar daha az ciddiye alır, birbirimiz ve doğa ile o kadar daha az kavga ederiz.

–       Zamanın Kısa Tarihi, Stephen Hawking – Şimdiye kadar en çok okunmuş olan popüler bilim kitaplarından biri olup, okuduğunuzda anladığınıza şaşıracağınız derecede kolay bir dille, Newton’ın hareket kanunlarından, Einstein’ın izafiyet teorisine, kara deliklerden sicim teorisine ‘neredeyse’ tüm fizik adamlarını ve bulgularını bir çırpıda anlatır. Okuduktan sonra hazımsızlık yapmaz.

–       Kozmos: Evrenin ve Yaşamın Sırları, Carl Sagan – Kitabı okurken astrofizik çocuk oyuncağı diyeceksiniz. (Sonuçta bi nükleer fizik değil…) Sagan kitlelere uzay bilimini öğreten insan olarak bilinir. Bilime katkılarını burada sayamayız ama yaptığı en ilginç işlerden birinden bahsetmessek olmaz: 1977’de uzaya fırlatılan Voyager 1 ile dünyadan ses ve görüntüleri yüklediği altından bir plağı uzaylıların bulması için gönderdi. Voyager 1 bugün güneş sisteminden çıktı ve hedefsiz yolculuğuna devam ediyor. Bu Kaydı dinleyen uzaylıların kafa karışıklığını hayal etmek ise her daim zevk veriyor. (Uzayda çınlıyor: “Sayın Türkçe bilen arkadaşlarımız sabah şerifleriniz hayrolsun.”)

–       Olanaksızın Fiziği, Michio Kaku – Bilim kurgu roman ve filmlerin hikayelerine vurulup bilimsel içeriğini anlamadığınızı mı düşünüyorsunuz? Işınlanma, zaman makineleri, yıldızlararası yolculuk ve süpersonik giysilerin teoride nasıl var olabileceğini anlatan Kaku aynı zamanda ‘her şeyin denklemi’ diye bilinen sicim teorisinin (string theory) gümünüzdeki formunu almasını sağlayan bilim adamıdır.

Kitapları edinene kadar video izlemek isterseniz eğer:

Galile’nin iki kurşun topu yamaçtan yuvarlayarak bulduğu gibi; aynı anda bırakılan iki cisim, kütlelerinden bağımsız olarak (hava sürtünmesi ihmal edilirse),  aynı anda yere düşer. Havası vakumlanmış olan ortamda bir bowling topu ve bir kuş tüyünün serbest düşüşünü ağzımız açık izliyoruz.

İleri-geri, sağ-sol, yukarı-aşağı: 3 mekansal boyutu hayal edebiliyoruz değil mi?  Hissedebildiğimiz ‘zaman’ı da, biraz zorlayarak, 4. boyut olarak kabul edebiliriz… Peki 10 boyuta kadar hayal etmek mümkün mü? Deneyin (İngilizce).

Michio Kaku yalnızca müthiş bir bilim adamı değil aynı zamanda çok iyi bir TV programı yapımcısı, bu 40 dakikalık programda fiziğin tarihini ve geleceğini anlatıyor (İngilizce).

Şimdilik bu kadar yeterli. Eğer bunları sevdiyseniz ve daha fazla ‘!f Bilim’ yazısı isterseniz altta yorumlarda belirtin ki biz de devam edelim.

p.s. İlla Interstellar için görüş bildirmek gerekirse (kendini tutamamıştı) Nolan’ın evrimsel optimizmini (ki herkese biraz lazım) Texas ağzıyla yansıtmasının yarattığı füzyondan keyif aldığımı söyleyebilirim. McConaughey sahnelerinde gözümü kapadığımda ‘Dallas Buyers Club’ (!f2014) izlediğimi sandığım da oldu. Ama bu bir artı. Galiba.

Yazarı twitter’da takip edin

6 Comments

Add yours
  1. EBRU

    Merhaba,

    Bu güzel kısa net yazı için teşekkür etmek istedim. Devamı okumak isterim :)

  2. zynp

    e eglence başlasın o zaman. yarın sorularımı hazirlayip geliyorum. en baştan başlamam gerekiyor. benim kaldigim yerde cok fazla gaz bulutu vardı.

+ Leave a Comment