Bu da başka bir sansür hikayesi


huckfinn-nHer sansür yerinde güzel oluyor. Biz burada kendi ilkel özgürlük/sansür tartışmalarımız içinde debelenelirken, özgürlükler ülkesi Amerika’dan tarihe geçecek bir sansür haberiyle karşılaştık. Ernest Hemingway’in “modern Amerikan edebiyatının tek gerçek kaynağı” olarak tanımladığı bir klasik bu Şubat’ta yeni bir metinle okuyucuların karşısına çıkıyor. Mark Twain’in 1884 yılında yayımlanan romanı ‘Huckleberry Finn’in Maceraları’ndaki tüm ‘nigger’ sözcükleri, siyahları aşağıladığı gerekçesiyle çıkarılıyor. Amerikalıların politik doğruculuk saplantısının ne kadar aşırıya gittiğini gösteren bu girişimin arkasındaki Twain uzmanı Alan Gribben neden böyle bir şey yaptıklarını şöyle açıklıyor: “Irkları ve etnik farklılıkları tanımlama şeklimiz 21. yüzyılda çok farklı. Kızımın okuldaki en yakın arkadaşı siyah bir kızdı ve romandan nefret etmişti.” Aslında köle Jim’i beyaz yapmak daha iyi bir çözüm olabilirdi.

Amerikalılar bu sansür sistemini benimserse, problemli yazarların ajite eserleriyle içimizi sıkmamıza hiç gerek kalmaz. Böylece de mutlu ve sevgi dolu kütüphanelere kavuşabiliriz. Madame Bovary kocasına sadık, mutlu bir hayat yaşar. Oedipus babasıyla iyi geçinir, annesiyle yatmayıverir. Çalıkuşu da o kadar gezip, başına bir dolu dert almaz.

2 Comments

Add yours
  1. 1
    Zeynep Erdim

    Ya bu gerçekten çok acayip bir tartışma. Ben de dün okudum, kafam karıştı. Birkaç yıl önce Ä°ngiltere’de bir kitap yayınlandı. Gerçek bir ırkçı polis cinayeti hakkında yazılmış bir araÅŸtırma kitabı. Kitabın adı ‘Nationality: Wog’ du. ‘Wog’ Ä°ngilizler’in ‘nigger’i diyebiliriz, 70’lerden itibaren kullanılması tamamen tabu haline gelmiÅŸ. Yazar kitabın adını polisin orjinal dosyasından tam da bu ırkçı tavra parmak basmak için olduÄŸu gibi alıntıladığını söyledi. Kitap ilk çıktığında Guardian, kitabı deÄŸil sadece baÅŸlığı nedeniyle feci halde eleÅŸtirdi. Bazı kelime ve ifadelerin gelceÄŸin daha saÄŸlıklı kurulabilmesi için tamamen lugattan ve zihinlerden çıkartılması gerektiÄŸi ile ilgil bir yazıydı. Bu ifadeler varoldukça, dipten dibe ilerleyen ırkçı ve ayrımcı tavır da varolur diyordu.
    O zaman da çok saçma bulmuÅŸtum açıkçası bu olayı, üstelik yazarın amacı belli. Polis, öldürdüğü bir siyah birtanlyalı’nın millyetini, resmi kayıtlarda ‘wog’ (nigger) diye yazıyor. Bence gayet provokatif ve harika bir kitap adı.
    Aslında Guardian’in tezi Tom Sawyer’in durumuna daha çok uyuyor gibi. Yani; Mark Twain kendisi ırkçı olmasa da – ki olabilir de, yaÅŸadığı zaman birçok beyazın bugünün koÅŸullarında ırkçı sayılabileceÄŸi bir zaman – dilin kendisi ırkçı. Ve ırkçı ve ayrımcı literatür varolduÄŸu sürece ırkçılık ve ayrımcılık varolursa o zaman bu dili belki gerçekten de yoketmek en iyisidir. Bir yanım buna inanıyor, bir yanım da Mark Twain’in dilini deÄŸiÅŸtirdiÄŸinde geriye ne kalır diyor. Åžimdi okuyunca Emrah’a da hak verdim. Genelgeçer kabul gören deÄŸerler üzerinden sansür yapılabilecekse birçok edebi eser birgün üzerinde oynanmaya açık hale mi gelecek?
    Yine kafam karıştı. Binnaz Toprak’tan beter oldum yemin ederim. :))

  2. 2
    YeÅŸim Erdem

    hassas konu. Nigger kelimesi Mark twain’in yazdığı zamanlardaki meÅŸruiyetini tamamen kaybettiÄŸi için, onu sansürlememek, yazara hakettiÄŸinden fazla bir ırkçılık yüklemek olabilir mi acaba? Ama tabi sonra içeriÄŸe de mi dokunacaksın? Bunu orda bırakabilir misin? Yine de Mark twain çocuklara da hitap ettiÄŸi için, o generasyonun belki hiç öğrenmeyeceÄŸi ve kullanmayacağı bir kelimeye karşı farkındalık yaratmamak doÄŸru olabilir. Mark Twain’in aslında onu black demek için kullandığından hareketle… Kasıtlı olarak bir eserde bu kelimeyi kullanmanın sansürlenmesiyle, dönemin koÅŸullarında kelime bu olduÄŸu için kullanılan bir eserden çıkarmak arasında bir fark var gibi geliyor bana…

+ Leave a Comment