Altyazı tartıştı: Ah Şanslı Adam!


altyaziPazar akşamı Lokal’de Altyazı Aylık Sinema Dergisi ekibi, Lindsay Anderson’ın 1973 yapımı anti-kapitalist filmi Ah Şanslı Adam’ı enine boyuna tam 2 saat boyunca tartıştı. Dinleyici ilgisi ve katılımını oldukça yüksekti, kimi ayakta dinledi kimi tabure üzerinde… Şu ana kadarki en zevkli ve yapıcı konuşma seansımız sanırım bu oldu.

!fzine tartışmadan hemen önce Altyazı dergisi yazarı Fırat Yücel ile sinema ve Ah şanslı Adam üzerine bir söyleşi yaptı.

Bir eleştirmenin bakış açsıyla söyler misin, sence O Lucky Man!’i kült yapan nedir?

O Lucky Man! aslında kült kategorisine tam olarak sığmıyor. Daha ziyade bugünden bakıldığında değeri daha iyi anlaşılabilecek bir film olarak tanımlanabilir. 68’in otoriter kurumlara yönelik isyanını yansıtan If…’den sonra kimse Lindsay Anderson’dan böyle bir film beklemiyordu. If…’in öfkeli genci Mick Travis yükselme hırsıyla dolu bir kahve tüccarına dönüşmüştü. Anderson, O Lucky Man! ile klasik gerçekçilikten iyice uzaklaşıyor, çok daha Brechtyen, sembolik, episodik ve sivri dilli bir anlatıma geçiş yapıyor ve daha kolektif bir üretim biçimine yöneliyordu: Senaryo, başrol oyuncusu Malcolm McDowell’un kişisel hayat hikayesinden hareketle yazılmıştı ve Alan Price’ın şarkı sözlerinin anlatıdaki rolü çok merkeziydi. Tüm bunlar O Lucky Man!’i, hem Anderson’ın filmografisinde, hem de 70’lerin karşı kültürel sineması içinde özel bir yere yerleştiriyor.

Çekildikten 35 yıl sonra günümüz dünyasında O Lucky Man’in kapitalist düzen üzerine yapmış olduğu çıkarımlar ne kadar geçerliliğini koruyor?

Tabii ki pek çok şey değişti, ancak O Lucky Man!’in kapitalist düzen içinde özgür irade, şans ve kaderin aslında çok da belirleyici olmadığını, asıl belirleyici olanın mülkiyet olduğunu vurgulayan ana fikri geçerliliğini koruyor. Bugün hala bir sürü film bunun tersini iddia etse, insanları sanş/kadere inandırıp onlara yükselme hırsı aşılamaya çalışsa da, bu böyle.

Altyazı dergisi olarak düzenleyeceğiniz workshop’dan beklentileriniz nelerdir? Bu etkinliği düzenlerken izleyiciye yeni olarak ne sunmaktı amacınız?

Bugünün üretim/dağıtım koşullarında hayata geçirilmesi çok da mümkün olmayan bir filmi hatırlatmak istedik. O Lucky Man! izlenmesi ve hazmedilmesi kolay bir film değil. Ancak insanlara başka tür bir sinemayı hayal ettirebilme potansiyeline sahip. Filmden sonra yapacağımız tartışmanın tek taraflı olmamasını, dinleyicilerin de diyaloğa dahil olup bu çözümlenmesi zor filme anlam katmasını umut ediyoruz.
Rop: Hamit Özonur